Bir FiveM roleplay sunucusu kurarken vereceğin en önemli kararlardan biri framework seçimidir. Framework; karakter, para, envanter, meslek ve veritabanı gibi temel sistemleri sağlayan altyapıdır ve sunucundaki neredeyse bütün scriptler bu altyapıya bağlı çalışır. Sonradan framework değiştirmek, sunucuyu baştan kurmak kadar zahmetlidir. Bu yüzden bu yazıda ESX ve QBCore'u performans, script desteği, öğrenme kolaylığı ve topluluk açısından tarafsızca karşılaştırıyoruz.
Kısa tanım: ESX ve QBCore nedir?
ESX, FiveM'in en eski ve en yaygın roleplay framework'lerinden biridir. Yıllar içinde birçok fork'u çıktı; bugün aktif olarak geliştirilen sürüm "ESX Legacy"dir. Geniş script arşivi ve büyük kullanıcı kitlesi en güçlü yanlarıdır.
QBCore, ESX'ten sonra ortaya çıkan, daha modern bir kod yapısı hedefleyen framework'tür. Kendi içinde uyumlu çalışan geniş bir hazır script setiyle (qb- ile başlayan kaynaklar) gelir.
Son yıllarda bu ikisine ek olarak Qbox (QBCore tabanlı, ox kütüphaneleriyle modernize edilmiş) ve tamamen bağımsız ox_core gibi seçenekler de öne çıktı.
Karşılaştırma tablosu
- Olgunluk: ESX daha eski ve köklüdür; QBCore daha genç ama yaygınlaşmış durumda.
- Hazır script sayısı: İkisinde de çok fazla; ücretli scriptlerin büyük çoğunluğu her ikisini de destekler.
- Kod yapısı: QBCore daha düzenli ve tutarlı bir yapı sunar; ESX Legacy de son sürümlerde ciddi şekilde toparlandı.
- Öğrenme: ESX için Türkçe kaynak daha fazladır; QBCore'un yapısı ise yeni başlayanlar için daha okunaklıdır.
- Performans: Doğru kurulduğunda ikisi de yeterince hızlıdır. Performansı framework'ten çok yüklediğin scriptlerin kalitesi belirler.
Performans gerçekten fark eder mi?
Forumlarda sıkça "X daha az ms yiyor" tartışmaları görürsün. Gerçekte bir sunucudaki gecikmenin büyük kısmı framework çekirdeğinden değil, kötü yazılmış scriptlerden gelir. Her karede (frame) çalışan döngüler, gereksiz veritabanı sorguları ve optimize edilmemiş MLO'lar asıl sorundur. Hangi framework'ü seçersen seç, FiveM optimizasyon rehberimizdeki adımları uygularsan iyi sonuç alırsın.
Script uyumluluğu
Satın alacağın ya da indireceğin scriptlerin hangi framework'ü desteklediğine mutlaka bak. Birçok geliştirici "ESX / QBCore / Standalone" şeklinde çoklu destek sunar. Standalone scriptler framework'ten bağımsız çalışır. Bir ESX scriptini QBCore'a uyarlamak mümkündür ama para, envanter ve oyuncu verisi fonksiyonları farklı olduğundan bilgi ister. Script kurulumu için FiveM script kurulumu rehberimize bakabilirsin.
Envanter ve yardımcı kütüphaneler
Günümüzde iki framework'te de sıkça ox_lib, ox_inventory ve ox_target gibi kütüphaneler kullanılıyor. Bu kütüphaneler arayüz, envanter ve etkileşim sistemlerini standartlaştırır. Framework seçerken hangi envanter sistemini kullanacağına da karar vermen, sonradan uyumsuzluk yaşamanı önler.
Hangi durumda hangisi?
ESX'i seç, eğer:
- Elinde zaten ESX tabanlı scriptler varsa,
- Türkçe kaynak ve hazır Türkçe paket bolluğu senin için önemliyse,
- Ekibinde ESX deneyimi olan bir geliştirici varsa.
QBCore'u (veya Qbox'u) seç, eğer:
- Sıfırdan başlıyorsan ve daha tutarlı bir kod yapısı istiyorsan,
- Birbirine uyumlu hazır script setiyle hızlı başlamak istiyorsan,
- Modern ox kütüphaneleriyle uyumlu bir altyapı arıyorsan.
Karar vermeden önce yapman gerekenler
- Sunucunda olmasını istediğin sistemlerin (meslekler, telefon, ev, araç galerisi vb.) listesini çıkar.
- Bu sistemler için kullanacağın scriptlerin hangi framework'leri desteklediğine bak.
- Her iki framework'ü txAdmin tarifleriyle test sunucusunda kurup kısa bir süre dene.
- Geliştiricinin hangi framework'te deneyimli olduğunu dikkate al.
Kararsız kaldıysan Sohbet & Tartışma bölümünde topluluğa danışabilir, hazır başlangıç paketlerine Sunucu Paketleri bölümünden göz atabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
ESX'ten QBCore'a geçmek mümkün mü?
Mümkün ama zahmetlidir. Oyuncu verileri farklı tablo yapılarında tutulduğundan veritabanı dönüştürülmeli, scriptler de yeni framework'e uyarlanmalıdır. Açık bir sunucuda geçiş yapacaksan önce test sunucusunda deneme yap.
Hangisi daha az lag yapar?
Framework çekirdekleri arasındaki fark küçüktür. Lag'in asıl kaynağı genellikle optimize edilmemiş scriptler ve MLO'lardır.
Yeni başlayan biri için hangisi daha kolay?
QBCore'un kod yapısı daha düzenli olduğundan okumak kolaydır; ESX için ise Türkçe anlatım ve hazır paket sayısı daha fazladır. İkisi de öğrenilebilir.
Qbox nedir?
Qbox, QBCore tabanlı ve onunla büyük ölçüde uyumlu, ox kütüphaneleriyle modernize edilmiş bir framework'tür. QBCore scriptlerinin çoğu küçük değişikliklerle çalışır.
Standalone script ne demek?
Herhangi bir framework'e bağlı olmadan çalışan scripttir. ESX, QBCore ya da framework'süz sunucularda kullanılabilir.