FiveM ekosisteminde script, MLO, araç modu, sunucu paketi ve kurulum hizmeti alışverişi her gün yapılıyor. Ne yazık ki bu alışverişlerin bir kısmı dolandırıcılıkla sonuçlanıyor: para gönderilip ürün gelmiyor, gelen ürün çalıntı (leak) çıkıyor ya da içinden sunucuyu ele geçiren arka kapı kodu çıkıyor. Bu rehber, alıcı ya da satıcı olarak kendini nasıl koruyacağını anlatıyor.
Önemli not: fivemci.net bir ilan ve topluluk platformudur; kullanıcılar arasındaki ödemelere aracılık etmez ve bu ödemelerden sorumlu değildir. Bu yüzden aşağıdaki önlemleri almak tamamen senin güvenliğin içindir.
En sık görülen dolandırıcılık yöntemleri
1. Ödeme alıp kaybolma
En yaygın yöntemdir. Satıcı ödemeyi alır, ardından seni engeller ya da hesabını siler. Çoğu zaman yeni açılmış, geçmişi olmayan hesaplarla yapılır.
2. Çalıntı (leak) ürün satışı
Başka bir geliştiricinin ücretli scripti ya da MLO'su kopyalanıp ucuza satılır. Bu ürünler güncelleme almaz, lisans hatası verir ve çoğu zaman zararlı kod içerir.
3. Arka kapılı (backdoor) dosyalar
Scriptin içine gizlenmiş kod, satıcıya ya da üçüncü kişilere sunucunda yönetici yetkisi verir. Veritabanını silebilir, oyunculara ban atabilir, sunucunu fidye için kilitleyebilir.
4. Sahte yetkili / sahte destek
"fivemci.net yetkilisiyim", "Discord destek ekibiyim" diyerek özel mesajdan şifre, doğrulama kodu ya da ödeme isteyen kişiler. Gerçek yetkililer senden asla şifre ya da doğrulama kodu istemez.
5. Hesap ve rol satışı tuzakları
Discord hesabı, Cfx.re hesabı ya da sunucu devri gibi satışlarda, satış sonrası hesabın geri alınması sık görülür.
Satın almadan önce kontrol listesi
- Satıcının geçmişine bak. fivemci.net'te satıcı profillerinde tamamlanan anlaşma sayısı, değerlendirme puanı ve şikayet sayısı görünür. Yeni hesaplara karşı daha dikkatli ol.
- Kara listeyi kontrol et. Dolandırıcı olarak işaretlenen hesaplar kara liste sayfasında listelenir.
- Önizleme iste. Video, ekran görüntüsü ya da test sunucusunda deneme imkanı iste. Escrow scriptlerde geliştiricinin resmi mağazası varsa ürünü oradan al.
- Fiyatı karşılaştır. Piyasa fiyatının çok altında satılan ürün büyük ihtimalle çalıntıdır.
- Yazılı anlaşma yap. Ürünün ne olduğu, teslim süresi, güncelleme ve destek koşulları mesajla yazılı olsun. fivemci.net'teki anlaşma kaydı özelliğiyle iki taraf anlaşmayı kayıt altına alabilir.
- Konuşmaları platform içinde tut. Ekran görüntüsü ve mesaj geçmişi, sorun çıktığında en önemli kanıtındır.
Ödeme yaparken dikkat
- Parça parça ödeme (örneğin yarısı önce, yarısı teslimde) büyük tutarlarda riski azaltır.
- Hizmet alımlarında (kurulum, geliştirme) işi aşamalara bölüp her aşama sonunda ödeme yap.
- Ödeme açıklamasına ne için ödeme yaptığını yaz ve dekontu sakla.
- Başkası adına açılmış hesaplara ya da "arkadaşımın hesabına gönder" taleplerine dikkat et.
- Geri alınamayan ödeme yöntemleri (kripto, hediye kartı) dolandırıcıların en sevdiği yöntemlerdir.
Teslim aldıktan sonra: Dosyayı kontrol et
Satın aldığın scripti doğrudan canlı sunucuna yükleme:
- Önce bir test sunucusunda çalıştır.
- Kodda
PerformHttpRequest,load(,assert(loadve uzun anlamsız karakter dizileri (obfuscation) gibi şüpheli kalıplara bak. Escrow olmayan bir script neden şifrelenmiş kod içeriyor, sorgula. - Bilinmeyen adreslere bağlantı yapan kodları araştır.
- txAdmin ve veritabanı şifrelerini scriptlerin erişebileceği dosyalarda düz metin olarak tutma.
Satıcıysan kendini nasıl korursun?
- Ödeme gelmeden dosya gönderme.
- Ödeme dekontlarını hesabına geçtiğini görmeden kabul etme; sahte dekont da yaygın bir yöntemdir.
- Ürünlerini mümkünse Cfx.re Asset Escrow ile koru.
- Teslim kanıtını (gönderim zamanı, mesaj) sakla.
Dolandırıldıysan ne yapmalısın?
- Tüm konuşmaların, ödeme dekontlarının ve profil bağlantılarının ekran görüntüsünü al.
- fivemci.net'te ilgili ilan, kullanıcı ya da mesajdaki "Şikayet et" düğmesiyle bildir. İncelenen ve doğrulanan hesaplar kara listeye alınır, ilanları kaldırılır.
- Şikayet & Güven bölümünde, kanıtlarla birlikte ve hakaret içermeyen bir dille konu açarak diğer kullanıcıları uyar.
- Ödemeyi banka ya da ödeme kuruluşu üzerinden yaptıysan kurumunla iletişime geç.
- Tutar ciddi ise savcılığa ya da emniyetin siber suçlarla mücadele birimine başvur. Dijital kanıtlar resmi süreçte önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
fivemci.net ödemeleri garanti ediyor mu?
Hayır. fivemci.net kullanıcılar arasındaki ödemelere aracılık etmez ve sorumluluk kabul etmez. Platform; satıcı geçmişi, değerlendirmeler, anlaşma kaydı, şikayet ve kara liste gibi araçlarla karar vermene yardımcı olur.
Leak script kullanmanın zararı ne?
Geliştiricinin emeğini çalmak yasal sorun doğurur; ayrıca leak dosyalar sıkça arka kapı içerir, güncelleme almaz ve lisans hatası verir.
Bir satıcının güvenilir olup olmadığını nasıl anlarım?
Hesabın yaşına, tamamlanan anlaşma sayısına, değerlendirmelere, şikayet geçmişine ve kara listeye bak. Belirsizlik varsa küçük bir işle başla.
Sahte dekontu nasıl anlarım?
Dekonta değil, kendi banka hesabına bak. Para hesabına geçmeden ürünü teslim etme.
Şikayet ettiğim kişi ne zaman kara listeye alınır?
Şikayetler yönetim tarafından kanıtlarla incelenir. Dolandırıcılık doğrulanırsa hesap işaretlenir ve kara listede görünür.